Τα συμπεράσματα μου από τη συμφωνία κορυφής για το χρέος σε πολύ τηλεγραφικό ύφος.
1) Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι αποφάσεις είναι μεγάλη πολιτική επιτυχία για την Ελλάδα και ανάσα για την οικονομία , ειδικά το αναπτυξιακό πακέτο. Να δούμε όμως την εφαρμογή τους, το νέο μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση..
1) Η Γερμανία (και όσοι έχουν πλεονάσματα) φαίνεται να δέχεται, υπό την πίεση του φόβου της εξάπλωσης της κρίσης στην Ευρώπη αλλά και από την πίεση των ελλειμμάτων της Αμερικής, να χαλαρώσει την δημοσιονομική πολιτική. Ο πληθωρισμός επί των θυρών (που δεν είναι κακό στην παρούσα φάση για όσους χρωστάνε). Ένα βήμα προς το ευρω-ομόλογο και ένα άλμα για την ευρωπαική διακυβέρνηση που είχε λιμνάσει για χρόνια
2) Η όποια βοήθεια είναι αυστηρά υπό συνθήκες (conditionality) και πάει παράλληλα με τις διαρθρωτικές αλλαγές που αναλάβαμε να κάνουμε. Παίρνουμε τα λεφτά με την πρόοδο αλλαγών. Προφανώς και δεν υπάρχει ευρωπαίος ηγέτης που θα εμπιστευτεί το ελληνικό κατεστημένο που μπορεί να ξαναφάει και αυτά τα λεφτά χωρίς κανένα κοινωνικό ή οικονομικό αντίκρισμα. Το έχω πει πολλές φορές στο παρελθόν. Οι Γερμανοί θα αφήσουν να πέσει νέο χρήμα αφού δέσουν όλους τους "άταχτους" χειροπόδαρα. Μην έχετε αμφιβολίες επ' αυτού. Δεν είναι μόνο το Μνημόνιο. Είναι και η ενίσχυση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και του Συμφώνου Ανταγωνιστικότητας. Τι σημαίνουν αυτά? Οι εθνικοί προϋπολογισμοί των κρατών μελών θα παίρνουν και την έγκριση της Ευρώπης και ότι οι μισθοί θα είναι ανάλογοι της ανταγωνιστικότητας.
3) Το ότι οι ιδιώτες που έκαναν λάθος επενδύσεις θα πληρώσουν είναι θετικό και δείχνει την γερμανική νοοτροπία που δεν συγχωρεί τα λάθη και το…….. έλα μωρέ τώρα. Γιατί να πληρώνει ο φορολογούμενος τη χασούρα τους ενώ τα κέρδη να πηγαίνουν στις τσέπες των τραπεζών?
4) Είναι επιτυχία της Ευρωπαϊκής πολιτικής και διπλωματίας που ενώ υπονοούν πτωχεύσεις και πληθωρικό χρήμα το ευρώ όχι μόνο δεν πέφτει αλλά ανεβαίνει όπως και τα διεθνή χρηματιστήρια.
Τι περιμένω από δω και πέρα?
Από ελληνικής πλευράς να σοβαρευτούμε, να κάνουμε τις αλλαγές για ανάπτυξη, διαφάνεια, δημόσια διοίκηση , με προτεραιότητα στη δικαιοσύνη και τον φοροεισπρακτικό μηχανισμό, παιδεία, υγεία και κοινωνική δικαιοσύνη ώστε να μην πληρώνουν τα σπασμένα οι πιο αδύναμοι όπως γίνεται τώρα. Να αρχίσει δηλαδή το ξήλωμα όλων των στραβών της τελευταίας πεντηκονταετίας.
Τι θα περίμενα από την Ευρώπη?
Όλα τα παραπάνω είναι τσιρότα και ασπιρίνες , όπως είπε και η Κλίντον. Το νεο-φιλελεύθερο τέρας έχει φτάσει στο τέλος του και θα γεννά κρίσεις συνέχεια. Όσο πιο γρήγορα τελειώσει τόσο λιγότερο κινδυνεύουμε να μας καταπιεί όλους συμπεριλαμβανομένου και του Ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Ας το πάρουν απόφαση.
20/07/2011
Που πάει το πράμα με το χρέος
Κάποιοι λίγοι φίλοι που μείναμε στο βροχερό ((και δροσερό, χεχε)σοκολατοχώρι συζητούσαμε προχτές για το που θα πάει το πράμα με το χρέος.
Διαβάστε πρώτα κάποια αποσπάσματα από άρθρο του Μανδραβέλη στην Καθημερινή 10/7. Η επιλογή δική μου
"Αν το ελληνικό κράτος την 1η Ιανουαρίου 2009 είχε μηδενικό χρέος, στο τέλος του ίδιου χρόνου το χρέος της θα ήταν 23,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Τόσα περισσότερα ήταν τα έξοδα του Δημοσίου από τα έσοδά του και τόσα έπρεπε να δανειστεί από τις αγορές για να τα βγάλει πέρα. Αυτό στη γλώσσα των οικονομολόγων είναι το πρωτογενές δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Έσοδα μείον δαπάνες εκτός τόκων και χρεολυσίων."
"Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι την τελευταία ημέρα του 2009 το ελληνικό κράτος ήθελε να κάνει μια νέα αρχή. Αποφάσιζε να κηρύξει ολόκληρο το δημόσιο χρέος «επαχθές», όπως είναι εσχάτως η ορολογία της μόδας. Διέγραφε ολόκληρο το χρέος προς τους πιστωτές του και δεν είχε δευτερογενείς αρνητικές επιπτώσεις. ……..
Βέβαια, ακόμη και στον φανταστικό κόσμο που κηρύσσουν οι οπαδοί των ριζοσπαστικών λύσεων, θα πρέπει να υπάρχει μια αρνητική συνέπεια. Αυτή εκ των πραγμάτων θα είναι η στάση πληρωμών και των δανειστών…….
Χωρίς τα δανεικά, λοιπόν, και χωρίς άλλες αρνητικές επιπτώσεις από τη διαγραφή του χρέους το κράτος θα έπρεπε το 2010 να περικόψει τις δαπάνες του ή να αυξήσει τα φορολογικά του έσοδα κατά 23,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Όσα μάζεψε τόσα έπρεπε και να ξοδέψει.
Ελέω Μνημονίου, όμως, το 2010 το κράτος περιέκοψε 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή ξόδεψε 11 δισ. περισσότερα απ’ όσα εισέπραξε. Αυτό σημαίνει ότι αν πόνεσαν τα μέτρα που προέβλεπε το Μνημόνιο, τα μέτρα χωρίς το Μνημόνιο θα πόναγαν διπλά. Θα έπρεπε να κόψουμε περαιτέρω τους μισθούς και τις συντάξεις ή να αυξήσουμε περισσότερο τη φορολογία ή ότι, τέλος πάντων, θα χρειαζόταν για να μειώσουμε το πρωτογενές έλλειμμα κατά 23,5 δισ.
Εκ των πραγμάτων και εξαιτίας του Μνημονίου η προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας είναι πιο ήπια, απ’ ό,τι θα ήταν χωρίς το Μνημόνιο. Ακόμη κι αν όλες οι άλλες παράμετροι της οικονομίας δεν διολίσθαιναν αρνητικά, θα έπρεπε το 2010 να περικόψουμε 23 δισ. αντί 12,5
Είναι απλά μαθηματικά, καταλήγει το άρθρο. Και θα πρόσθετα εγώ ότι τα μαθηματικά είναι ίδια είτε τα κάνεις σε ευρώ , είτε σε δολάρια είτε σε δραχμές.
Επειδή δεν έχω όλα τα στοιχεία ,είμαι ανοιχτός σε οποιαδήποτε άλλη ποσοτική ανάλυση της οικονομικής κατάστασης.
Απο κει και πέρα είναι κατά πόσο θέλει να βάλει το χέρι στην τσέπη η Μέρκελ ώστε να μην έχει γενικότερα προβλήματα με τυχόν πτώχευσή μας.
Θα το κάνει, αργά ή γρήγορα, και με τρόπο .....Αμερικάνικο όπως έχει γράψει το μπλογκ εδώ και πολύ καιρό. Μόνον, όμως, αφού θα έχει δέσει χειροπόδαρα όλους τους άταχτους για να μην της ξανακανουν τά ιδια.
Παζάρια στον κυνισμό της διεθνούς οικονομίας και σε όποιον αρέσουν.
Διαβάστε πρώτα κάποια αποσπάσματα από άρθρο του Μανδραβέλη στην Καθημερινή 10/7. Η επιλογή δική μου
"Αν το ελληνικό κράτος την 1η Ιανουαρίου 2009 είχε μηδενικό χρέος, στο τέλος του ίδιου χρόνου το χρέος της θα ήταν 23,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Τόσα περισσότερα ήταν τα έξοδα του Δημοσίου από τα έσοδά του και τόσα έπρεπε να δανειστεί από τις αγορές για να τα βγάλει πέρα. Αυτό στη γλώσσα των οικονομολόγων είναι το πρωτογενές δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Έσοδα μείον δαπάνες εκτός τόκων και χρεολυσίων."
"Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι την τελευταία ημέρα του 2009 το ελληνικό κράτος ήθελε να κάνει μια νέα αρχή. Αποφάσιζε να κηρύξει ολόκληρο το δημόσιο χρέος «επαχθές», όπως είναι εσχάτως η ορολογία της μόδας. Διέγραφε ολόκληρο το χρέος προς τους πιστωτές του και δεν είχε δευτερογενείς αρνητικές επιπτώσεις. ……..
Βέβαια, ακόμη και στον φανταστικό κόσμο που κηρύσσουν οι οπαδοί των ριζοσπαστικών λύσεων, θα πρέπει να υπάρχει μια αρνητική συνέπεια. Αυτή εκ των πραγμάτων θα είναι η στάση πληρωμών και των δανειστών…….
Χωρίς τα δανεικά, λοιπόν, και χωρίς άλλες αρνητικές επιπτώσεις από τη διαγραφή του χρέους το κράτος θα έπρεπε το 2010 να περικόψει τις δαπάνες του ή να αυξήσει τα φορολογικά του έσοδα κατά 23,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Όσα μάζεψε τόσα έπρεπε και να ξοδέψει.
Ελέω Μνημονίου, όμως, το 2010 το κράτος περιέκοψε 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή ξόδεψε 11 δισ. περισσότερα απ’ όσα εισέπραξε. Αυτό σημαίνει ότι αν πόνεσαν τα μέτρα που προέβλεπε το Μνημόνιο, τα μέτρα χωρίς το Μνημόνιο θα πόναγαν διπλά. Θα έπρεπε να κόψουμε περαιτέρω τους μισθούς και τις συντάξεις ή να αυξήσουμε περισσότερο τη φορολογία ή ότι, τέλος πάντων, θα χρειαζόταν για να μειώσουμε το πρωτογενές έλλειμμα κατά 23,5 δισ.
Εκ των πραγμάτων και εξαιτίας του Μνημονίου η προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας είναι πιο ήπια, απ’ ό,τι θα ήταν χωρίς το Μνημόνιο. Ακόμη κι αν όλες οι άλλες παράμετροι της οικονομίας δεν διολίσθαιναν αρνητικά, θα έπρεπε το 2010 να περικόψουμε 23 δισ. αντί 12,5
Είναι απλά μαθηματικά, καταλήγει το άρθρο. Και θα πρόσθετα εγώ ότι τα μαθηματικά είναι ίδια είτε τα κάνεις σε ευρώ , είτε σε δολάρια είτε σε δραχμές.
Επειδή δεν έχω όλα τα στοιχεία ,είμαι ανοιχτός σε οποιαδήποτε άλλη ποσοτική ανάλυση της οικονομικής κατάστασης.
Απο κει και πέρα είναι κατά πόσο θέλει να βάλει το χέρι στην τσέπη η Μέρκελ ώστε να μην έχει γενικότερα προβλήματα με τυχόν πτώχευσή μας.
Θα το κάνει, αργά ή γρήγορα, και με τρόπο .....Αμερικάνικο όπως έχει γράψει το μπλογκ εδώ και πολύ καιρό. Μόνον, όμως, αφού θα έχει δέσει χειροπόδαρα όλους τους άταχτους για να μην της ξανακανουν τά ιδια.
Παζάρια στον κυνισμό της διεθνούς οικονομίας και σε όποιον αρέσουν.
17/07/2011
Η Χίλαρι Κλίντον στην Αθήνα
Παραθέτω κάποια αποσπάσματα από τον τύπο που μου έκαναν εντύπωση με κάποια δικά μου σχόλια.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές του ΑΠΕ-ΜΠΕ, θέμα της συζήτησης ήταν οι εξελίξεις στο θέμα της οικονομικής κρίσης, αλλά και το Κυπριακό, το Σκοπιανό, τα ελληνοτουρκικά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, η ενέργεια και η "αραβική Άνοιξη" και ο ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή.
Η Χ.Κ έρχεται από την Πόλη όπου συζητήθηκε τι θα γίνει στη Λιβύη αλλά και στην όλη περιοχή. (Στην Αίγυπτο τόσους μήνες έχει φύγει ο Μουμπάρακ και εκλογές δεν έγιναν ακόμα!)
Μου φαίνεται περίεργο το ότι η όλη συνάντηση της Πόλης πέρασε μαλλον στα ψιλά διεθνώς όπως και η διεθνής αναγνώριση του κράτους της Βεγγάζης. Το τελευταίο σημαίνει ότι τα λεφτά του Λιβυκού κράτους (δηλαδή του Καντάφι) σε ξένες τράπεζες μπορούν να δωθούν στους εξεγερμένους χωρίς νομικά προβλήματα. Αυτά τα μουλωχτά, πάντως, είναι και τα πιο ....περίεργα.
Η Χ.Κλίντον δήλωσε «Κάποιες επώδυνες θυσίες θα είναι απαραίτητες, αλλά έχω μεγάλη αισιοδοξία στην αντοχή και την ευφυία του ελληνικού λαού. Είμαι εδώ λοιπόν για να δώσω ένα πολύ ισχυρό μήνυμα στήριξης για όλη τη δύσκολη δουλειά που σας περιμένει».
Λέγε τι θες. Πολλή αγάπη πέφτει. Μήπως έχει δίκιο το ΛΑΟΣ που είπε ότι « Η Αμερική δείχνει στην Ευρώπη ότι είναι έτοιμη να μαζέψει κάθε απολωλός πρόβατό της».
«Οι φίλοι φαίνονται στα δύσκολα. Οι ΗΠΑ έχου σταθεί στο πλευρό μας με τρόπο αταλάντευτο και αποφασιστικό", δήλωσε από τη μεριά του ο Στ. Λαμπρινίδης.
Κάποιοι λένε ότι ο ΓΑΠ τον έβαλε στο ΥΠΕΞ για να φέρει την Χίλαρι στην Ελλάδα και να τα βρει μαζί της αφού την ξέρει πολύ καλά. Ηταν μέσα στην ομάδα της προεκλογικής της εκστρατείας με το γραφείο του να έχει την ευθύνη της νομικής κάλυψης, αν θυμάμαι καλά.
Πολύ περίεργα μου φαίνονται αυτά. Μπορεί να είναι και η ιδέα μου ή η βαλκανική μου καχυποψία. Ο καιρός θα δείξει
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές του ΑΠΕ-ΜΠΕ, θέμα της συζήτησης ήταν οι εξελίξεις στο θέμα της οικονομικής κρίσης, αλλά και το Κυπριακό, το Σκοπιανό, τα ελληνοτουρκικά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, η ενέργεια και η "αραβική Άνοιξη" και ο ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή.
Η Χ.Κ έρχεται από την Πόλη όπου συζητήθηκε τι θα γίνει στη Λιβύη αλλά και στην όλη περιοχή. (Στην Αίγυπτο τόσους μήνες έχει φύγει ο Μουμπάρακ και εκλογές δεν έγιναν ακόμα!)
Μου φαίνεται περίεργο το ότι η όλη συνάντηση της Πόλης πέρασε μαλλον στα ψιλά διεθνώς όπως και η διεθνής αναγνώριση του κράτους της Βεγγάζης. Το τελευταίο σημαίνει ότι τα λεφτά του Λιβυκού κράτους (δηλαδή του Καντάφι) σε ξένες τράπεζες μπορούν να δωθούν στους εξεγερμένους χωρίς νομικά προβλήματα. Αυτά τα μουλωχτά, πάντως, είναι και τα πιο ....περίεργα.
Η Χ.Κλίντον δήλωσε «Κάποιες επώδυνες θυσίες θα είναι απαραίτητες, αλλά έχω μεγάλη αισιοδοξία στην αντοχή και την ευφυία του ελληνικού λαού. Είμαι εδώ λοιπόν για να δώσω ένα πολύ ισχυρό μήνυμα στήριξης για όλη τη δύσκολη δουλειά που σας περιμένει».
Λέγε τι θες. Πολλή αγάπη πέφτει. Μήπως έχει δίκιο το ΛΑΟΣ που είπε ότι « Η Αμερική δείχνει στην Ευρώπη ότι είναι έτοιμη να μαζέψει κάθε απολωλός πρόβατό της».
«Οι φίλοι φαίνονται στα δύσκολα. Οι ΗΠΑ έχου σταθεί στο πλευρό μας με τρόπο αταλάντευτο και αποφασιστικό", δήλωσε από τη μεριά του ο Στ. Λαμπρινίδης.
Κάποιοι λένε ότι ο ΓΑΠ τον έβαλε στο ΥΠΕΞ για να φέρει την Χίλαρι στην Ελλάδα και να τα βρει μαζί της αφού την ξέρει πολύ καλά. Ηταν μέσα στην ομάδα της προεκλογικής της εκστρατείας με το γραφείο του να έχει την ευθύνη της νομικής κάλυψης, αν θυμάμαι καλά.
Πολύ περίεργα μου φαίνονται αυτά. Μπορεί να είναι και η ιδέα μου ή η βαλκανική μου καχυποψία. Ο καιρός θα δείξει
13/07/2011
Σεξ και κατασκοπεία την ώρα του φαγητού
Επειδή η μπάλα της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας δεν αφήνει κανέναν απέξω σας πληροφορώ ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή , κάτω από την αφόρητη πίεση των Κρατών Μελών προτείνει μέτρα κατά του προσωπικού των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προφανώς για την οικονομική κρίση φταίνε οι υπέρμετροι μισθοί των υπαλλήλων και όχι η αναρχία της αγοράς . Δεν φταίει ούτε η σπατάλη στα γεωργικά, ούτε τα πηγαινέλα του Κοινοβουλίου μεταξύ Στρασβούργου και Βρυξελλών, ούτε η κερδοσκοπία και η σπέκουλα αλλά οι μισθοί των υπαλλήλων που είναι μεν υψηλοί για μια μερίδα τους αλλά υπάρχουν και κάποιοι που παίρνουν ενάμισι χιλιάρικο.
Τι προτείνει η ίδια η Επιτροπή για τους υπαλλήλους της? 40 ώρες δουλειά την βδομάδα (αυτό στην πράξη έχει ξεπεραστεί κατά πολύ), 5% μείωση προσωπικού, 5,5% μείωση αποδοχών, σύνταξη στα 67 και λιγότερη, λιγότερη ετήσια άδεια και περικοπές στα ευρωπαϊκά σχολεία. Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Σίγουρα τα Κράτη Μέλη θα τους κατασπαράξουν στη συνέχεια.
Προφανώς τα συνδικάτα ετοιμάζουν δυναμικές κινητοποιήσεις και απεργίες αλλά το πράγμα δείχνει που πάει. Εν μέσω κρίσης στον νότο και περικοπών σχεδόν παντού είναι αναμενόμενο και πολιτικά ευπώλητο να μειώνεις τους μισθούς των ευρω-υπαλλήλων. Λαϊκισμός και δω αφού η ολική εξοικονόμηση θα είναι της τάξης του 0,2% του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπου το 40% πάει στις γεωργικές επιδοτήσεις, κύρια μεγαλοτσιφλικάδων όπως η βασιλική οικογένεια της Αγγλίας)
Και ξανάρχισαν, όπως και στην προηγούμενη ρεφόρμα το 2004, οι κίτρινες φυλλάδες της Αγγλίας, της Γερμανίας αλλά και άλλων Κρατών την γκρίζα προπαγάνδα για τα προνόμια, τα σχολεία πολυτελείας που ετοιμάζουν ελίτ να μας κυβερνήσουν, πόσο σολομό τρώνε οι γραφειοκράτες, τι γραβάτες φοράνε, κλπ, κλπ.
Πρόσφατα βγήκε στο φως το τι κάνουν οι υπάλληλοι την ώρα του διαλλείματός τους. Έχει και σεξ και κατασκοπεία η υπόθεση. Δεν σας τα λέω όλα όμως για να πάτε να τα δείτε (αν και σκασίλα σας) στο zougla.gr (για τέτοιο σοβαρό τύπο μιλάμε) με ένα κλικ εδώ.
Τι προτείνει η ίδια η Επιτροπή για τους υπαλλήλους της? 40 ώρες δουλειά την βδομάδα (αυτό στην πράξη έχει ξεπεραστεί κατά πολύ), 5% μείωση προσωπικού, 5,5% μείωση αποδοχών, σύνταξη στα 67 και λιγότερη, λιγότερη ετήσια άδεια και περικοπές στα ευρωπαϊκά σχολεία. Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Σίγουρα τα Κράτη Μέλη θα τους κατασπαράξουν στη συνέχεια.
Προφανώς τα συνδικάτα ετοιμάζουν δυναμικές κινητοποιήσεις και απεργίες αλλά το πράγμα δείχνει που πάει. Εν μέσω κρίσης στον νότο και περικοπών σχεδόν παντού είναι αναμενόμενο και πολιτικά ευπώλητο να μειώνεις τους μισθούς των ευρω-υπαλλήλων. Λαϊκισμός και δω αφού η ολική εξοικονόμηση θα είναι της τάξης του 0,2% του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όπου το 40% πάει στις γεωργικές επιδοτήσεις, κύρια μεγαλοτσιφλικάδων όπως η βασιλική οικογένεια της Αγγλίας)
Και ξανάρχισαν, όπως και στην προηγούμενη ρεφόρμα το 2004, οι κίτρινες φυλλάδες της Αγγλίας, της Γερμανίας αλλά και άλλων Κρατών την γκρίζα προπαγάνδα για τα προνόμια, τα σχολεία πολυτελείας που ετοιμάζουν ελίτ να μας κυβερνήσουν, πόσο σολομό τρώνε οι γραφειοκράτες, τι γραβάτες φοράνε, κλπ, κλπ.
Πρόσφατα βγήκε στο φως το τι κάνουν οι υπάλληλοι την ώρα του διαλλείματός τους. Έχει και σεξ και κατασκοπεία η υπόθεση. Δεν σας τα λέω όλα όμως για να πάτε να τα δείτε (αν και σκασίλα σας) στο zougla.gr (για τέτοιο σοβαρό τύπο μιλάμε) με ένα κλικ εδώ.
12/07/2011
Πράσινες εισπράξεις και αυτονόητα αυθαίρετα
Από τα πρώτα άρθρα του μπλογκ το πιο επισκέψιμο διαχρονικά από το 2007 και από τις πρώτες αναφορές στο θέμα στα ελληνικά είναι αυτό πάνω στην πράσινη ανάπτυξη. Μια έρευνα στο google για "πρασινη ανάπτυξη" θα σας πείσει. Το λέω εκ προοιμίου για την αποφυγή παρεξηγήσεων.
Ένα από τα πολλά θύματα της οικονομικής κατάστασης αλλά και του γενικού μπάχαλου του κρατικού μηχανισμού στην Ελλάδα είναι και η ιδέα της πράσινης ανάπτυξης που πολύ εύστοχα ανάδειξε ο Παπανδρέου προεκλογικά ως πλαίσιο ανάπτυξης της χώρας. Μόνον που άλλα βούλεται ο άνθρωπος και άλλα οι αγορές κελεύουν.
Η πράσινη ανάπτυξη δεν μπορεί να γεμίσει τα άδεια ταμεία σε ένα εξάμηνο. Αυτό, λοιπόν,το ξέχασε η Μπιρμπίλη που και ύφος νέο είχε και όραμα αλλά είχε και θράσος. Αντί να μαζεύει λεφτά για τα ταμεία από τα αυθαίρετα ( η τελευτάια φορά θα ήταν πια, τι την πειραζε?)καθυστερούσε να δώσει άδειες στα ενεργειακά πλάνα κάποιων επενδυτών που έψαχναν για υπερεργολαβίες πράσινης ενέργειας σε τιμές αγοράς χρυσού ( χρυσοπράσινη ενέργεια , δηλαδή).
Χτύπησε ακόμα και την ραχοκοκαλιά του εθνικού μας κορμού με το να κάνει δέκα τα στρέμματα για την εκτός σχεδίου δόμηση. Δεν έχει σημασία που κάποια νησιά έχουν γίνει Λούτσες πολυτελείας και που δεν μπορείς να χωροθετήσεις όχι ΧΥΤΑ αλλά ούτε μελισσοκομικές κυψέλες με την τιμή γης στα ύψη και την οικοδομική φούσκα απλά σε χειμερία νάρκη έτοιμη να ξυπνήσει και να καταπιεί και την υπόλοιπη Ελλάδα. Και η Playa del Sol, η Ibiza τα ίδια σκ...και φούσκες είναι. Τι ήθελε, δηλαδή?
Το θέμα της πράσινης ανάπτυξης γίνεται όλο και πιο οικονομίστικο και δημοσιοεισπραχτικό. Φύγαμε από την έννοια της ανάπτυξης και περάσαμε στην πράσινη οικονομία και μετά στη πράσινη μεγέθυνση. Όλο και πιο μακριά από την έννοια της αειφορίας με πρώτο θύμα την κοινωνία και δεύτερο το περιβάλλον.
Μείναμε λοιπόν (όχι μόνο στην Ελλάδα) στη νεο φιλελεύθερη λογική όπου πράσινη ανάπτυξη είναι μια ακόμα ευκαιρία καπιταλιστικού τζίρου και ανάπτυξης μέσω της κατανάλωσης όπου αντί να καταναλώνουμε λιγνίτη καταναλώνουμε ανεμογεννήτριες και αντί για συμβατικά αυτοκίνητα αγοράζουμε υβριδικά. Το ότι είμαστε στην ίδια λογική που προκαλεί οικονομικές και περιβαλλοντικές κρίσεις δεν αφορά κανέναν.
Ούτε το που παράγονται αυτά που θα καταναλώσουμε ενδιαφέρει κανέναν. Ρυθμίζονται από την αγορά στη βάση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και του διεθνούς καταμερισμού της εργασίας. Η λογική αυτή χρεώνει τη χώρα όπως πάντα χωρίς να δημιουργεί τις ανάλογες θέσεις εργασίας ενώ πλουτίζει εργολάβους, μεταπράτες αδειών και τους διαφόρους "πλασιέ" τεχνολογικής προόδου.
Έλπιζα ότι ο δημόσιος διάλογος που άνοιξε το ΕΛΙΑΜΕΠ για την Πράσινη Ελλάδα(κλικ εδώ) θα έδινε την ευκαιρία αποσαφηνισμού της πολιτικής προς ένα εναλλακτικό τρόπο ανάπτυξης.
Υπάρχουν πολλές αξιόλογες προτάσεις από αξιόλογους ανθρώπους στη βάση της επικρατούσας λογικής και ανάγκης. Βρήκα τεχνολογικές προτάσεις και ιδέες διαχείρισης που μακάρι να εφαρμοστούν.
Όμως η οικονιμίστικη αντιμετώπιση του περιβάλλοντος μου προκαλεί ερωτηματικά και απογοήτευση. Με τα μάτια στραμμένα στο κέρδος είναι εύκολο να εστιάσεις στα ενεργειακά και τις τεχνολογίες. Είναι εύκολο να καταλήξεις ότι η βιοποικιλότητα είναι καλή για τον οικοτουρισμό. Μόνο γι’αυτό? Ούτε με το να βάζουμε ανεμογεννήτριες , να μαζεύουμε τα σκουπίδια (αυτό πια να το δω και θα πάω λαμπάδα στη Μεγαλόχαρη) και να εξοικονομούμε νερό γινόμαστε 'πράσινο' νησί (για την Ανδρο το προτείνουν) και 'πράσινη ανάπτυξη'. Αυτό μάλλον "αυτονόητη" ανάπτυξη πρέπει να λέγεται.
Με προβλημάτισαν επίσης και κάποιες μάλλον επιφανειακές προτάσεις για τα οικιστικά και την χωροταξία με προεξέχουσα εκείνη για την απο-ενοχοποίηση της εκτος σχεδίου δόμησης που θα κάνουν τα κόκαλα του Τρίτση να τρίζουν.
Δυστυχώς δεν υπάρχει καν τομέας καινοτομιών, έρευνας και παιδείας διότι όπως εξηγεί το εισαγωγικό σημείωμα είναι οριζόντιες δράσεις.
Η κυριότερη όμως παράλειψη είναι η παντελής απουσία προβληματισμού και προτάσεων για την κοινωνική καινοτομία. Για την αλλαγή δηλαδή τρόπου παραγωγής και κατανάλωσης, Τρόπου μετακίνησης. Πάνω από όλα αλλαγή στην νοοτροπία. Νέα παιδεία. Αποκέντρωση . Η συμμετοχή των πολιτών στην ανάπτυξη και τον έλεγχο του κράτους. Κοινότητες αυτο-οργάνωσης νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο αλλά και στις πόλεις. Και τόσα και τόσα άλλα που το κυριότερο κεφάλαιο της Ελλάδας, ο νους και η δημιουργικότητα των ανθρώπων της θα μπορούσε να εφεύρει και να εφαρμόσει.
Σταματήστε πια με αυτές τις επιμέρους, κλαδικές και κορπορατίστικες αντιλήψεις χωρίς φαντασία και καινοτομία.
Δεν θα κουραστώ να το γράφω . Εδώ που φτάσαμε χωρίς συμμετοχή του ενεργού κοματιού της κοινωνίας δεν θα υπάρξει όχι πράσινη αλλά κανενός χρώματος ανάπτυξη γιατί το πρόβλημα μας στη βάση του δεν είναι ούτε οικονονικό ούτε μηχανικό. Έτσι δεν είναι?
Ένα από τα πολλά θύματα της οικονομικής κατάστασης αλλά και του γενικού μπάχαλου του κρατικού μηχανισμού στην Ελλάδα είναι και η ιδέα της πράσινης ανάπτυξης που πολύ εύστοχα ανάδειξε ο Παπανδρέου προεκλογικά ως πλαίσιο ανάπτυξης της χώρας. Μόνον που άλλα βούλεται ο άνθρωπος και άλλα οι αγορές κελεύουν.
Η πράσινη ανάπτυξη δεν μπορεί να γεμίσει τα άδεια ταμεία σε ένα εξάμηνο. Αυτό, λοιπόν,το ξέχασε η Μπιρμπίλη που και ύφος νέο είχε και όραμα αλλά είχε και θράσος. Αντί να μαζεύει λεφτά για τα ταμεία από τα αυθαίρετα ( η τελευτάια φορά θα ήταν πια, τι την πειραζε?)καθυστερούσε να δώσει άδειες στα ενεργειακά πλάνα κάποιων επενδυτών που έψαχναν για υπερεργολαβίες πράσινης ενέργειας σε τιμές αγοράς χρυσού ( χρυσοπράσινη ενέργεια , δηλαδή).
Χτύπησε ακόμα και την ραχοκοκαλιά του εθνικού μας κορμού με το να κάνει δέκα τα στρέμματα για την εκτός σχεδίου δόμηση. Δεν έχει σημασία που κάποια νησιά έχουν γίνει Λούτσες πολυτελείας και που δεν μπορείς να χωροθετήσεις όχι ΧΥΤΑ αλλά ούτε μελισσοκομικές κυψέλες με την τιμή γης στα ύψη και την οικοδομική φούσκα απλά σε χειμερία νάρκη έτοιμη να ξυπνήσει και να καταπιεί και την υπόλοιπη Ελλάδα. Και η Playa del Sol, η Ibiza τα ίδια σκ...και φούσκες είναι. Τι ήθελε, δηλαδή?
Το θέμα της πράσινης ανάπτυξης γίνεται όλο και πιο οικονομίστικο και δημοσιοεισπραχτικό. Φύγαμε από την έννοια της ανάπτυξης και περάσαμε στην πράσινη οικονομία και μετά στη πράσινη μεγέθυνση. Όλο και πιο μακριά από την έννοια της αειφορίας με πρώτο θύμα την κοινωνία και δεύτερο το περιβάλλον.
Μείναμε λοιπόν (όχι μόνο στην Ελλάδα) στη νεο φιλελεύθερη λογική όπου πράσινη ανάπτυξη είναι μια ακόμα ευκαιρία καπιταλιστικού τζίρου και ανάπτυξης μέσω της κατανάλωσης όπου αντί να καταναλώνουμε λιγνίτη καταναλώνουμε ανεμογεννήτριες και αντί για συμβατικά αυτοκίνητα αγοράζουμε υβριδικά. Το ότι είμαστε στην ίδια λογική που προκαλεί οικονομικές και περιβαλλοντικές κρίσεις δεν αφορά κανέναν.
Ούτε το που παράγονται αυτά που θα καταναλώσουμε ενδιαφέρει κανέναν. Ρυθμίζονται από την αγορά στη βάση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και του διεθνούς καταμερισμού της εργασίας. Η λογική αυτή χρεώνει τη χώρα όπως πάντα χωρίς να δημιουργεί τις ανάλογες θέσεις εργασίας ενώ πλουτίζει εργολάβους, μεταπράτες αδειών και τους διαφόρους "πλασιέ" τεχνολογικής προόδου.
Έλπιζα ότι ο δημόσιος διάλογος που άνοιξε το ΕΛΙΑΜΕΠ για την Πράσινη Ελλάδα(κλικ εδώ) θα έδινε την ευκαιρία αποσαφηνισμού της πολιτικής προς ένα εναλλακτικό τρόπο ανάπτυξης.
Υπάρχουν πολλές αξιόλογες προτάσεις από αξιόλογους ανθρώπους στη βάση της επικρατούσας λογικής και ανάγκης. Βρήκα τεχνολογικές προτάσεις και ιδέες διαχείρισης που μακάρι να εφαρμοστούν.
Όμως η οικονιμίστικη αντιμετώπιση του περιβάλλοντος μου προκαλεί ερωτηματικά και απογοήτευση. Με τα μάτια στραμμένα στο κέρδος είναι εύκολο να εστιάσεις στα ενεργειακά και τις τεχνολογίες. Είναι εύκολο να καταλήξεις ότι η βιοποικιλότητα είναι καλή για τον οικοτουρισμό. Μόνο γι’αυτό? Ούτε με το να βάζουμε ανεμογεννήτριες , να μαζεύουμε τα σκουπίδια (αυτό πια να το δω και θα πάω λαμπάδα στη Μεγαλόχαρη) και να εξοικονομούμε νερό γινόμαστε 'πράσινο' νησί (για την Ανδρο το προτείνουν) και 'πράσινη ανάπτυξη'. Αυτό μάλλον "αυτονόητη" ανάπτυξη πρέπει να λέγεται.
Με προβλημάτισαν επίσης και κάποιες μάλλον επιφανειακές προτάσεις για τα οικιστικά και την χωροταξία με προεξέχουσα εκείνη για την απο-ενοχοποίηση της εκτος σχεδίου δόμησης που θα κάνουν τα κόκαλα του Τρίτση να τρίζουν.
Δυστυχώς δεν υπάρχει καν τομέας καινοτομιών, έρευνας και παιδείας διότι όπως εξηγεί το εισαγωγικό σημείωμα είναι οριζόντιες δράσεις.
Η κυριότερη όμως παράλειψη είναι η παντελής απουσία προβληματισμού και προτάσεων για την κοινωνική καινοτομία. Για την αλλαγή δηλαδή τρόπου παραγωγής και κατανάλωσης, Τρόπου μετακίνησης. Πάνω από όλα αλλαγή στην νοοτροπία. Νέα παιδεία. Αποκέντρωση . Η συμμετοχή των πολιτών στην ανάπτυξη και τον έλεγχο του κράτους. Κοινότητες αυτο-οργάνωσης νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο αλλά και στις πόλεις. Και τόσα και τόσα άλλα που το κυριότερο κεφάλαιο της Ελλάδας, ο νους και η δημιουργικότητα των ανθρώπων της θα μπορούσε να εφεύρει και να εφαρμόσει.
Σταματήστε πια με αυτές τις επιμέρους, κλαδικές και κορπορατίστικες αντιλήψεις χωρίς φαντασία και καινοτομία.
Δεν θα κουραστώ να το γράφω . Εδώ που φτάσαμε χωρίς συμμετοχή του ενεργού κοματιού της κοινωνίας δεν θα υπάρξει όχι πράσινη αλλά κανενός χρώματος ανάπτυξη γιατί το πρόβλημα μας στη βάση του δεν είναι ούτε οικονονικό ούτε μηχανικό. Έτσι δεν είναι?
11/07/2011
Ανγκέλα , μωρό μου
Ανγκέλα, μωρό μου
Δυο φορές σ' έχω δει από κοντά και μ' έχει αγγίξει η αύρα του αρώματός σου. Τη μια ήταν στο πάρκο όταν σε κοίταγα υπνωτισμένος. Την άλλη σε ένα εστιατόριο που έτρωγες με λεπτότητα και με μια απερίγραπτη ρομαντικότητα το σβάινε χάξεν σου.
Πιο πολλές σε έχω θαυμάσει από μακριά με το μπλε σου ταγιεράκι να δένει με τον τόνο της εξουσίας σου. Η (ψευδ)αίσθηση παντοδυναμίας που αποπνέεις είναι μεγάλο αφροδισιακό. Στο χουνε πει κι'άλλοι?
Άπειρες φόρες σε έχω δει στην τηλεόραση με τα μπλε ματάκια σου να βάζουν στη θέση τους ακόμα και τους πιο ισχυρούς άνδρες.
Σου έχω φωνάξει πολλές φορές αλλά δεν με άκουσες. Σου έχω γράψει άλλες τόσες , αλλά δεν με διάβασες. Σου έχω πει για την ασυδοσία της αγοράς που δεν μας αφήνει να 'ρθουμε πλησιέστερα. Για τους κερδοσκόπους που θέλουν το κακό μας . Για τα ΜΜΕ που μας γλωσσοτρώνε και τη Σίμενς που μας έχει κάνει μάγια και όλο τσακωνόμαστε. Ότι όσο ζητάς μνημόνια ο γάμος δεν θα γίνει τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα γιατί αγανακτείς τη μανούλα μου.
Και μετά από τόσο καιρό και μ' όλα αυτά που σου χω πει και σου χω γράψει τώρα ξύπνησες, μη πω καμιά κουβέντα, για να πεις ότι οι οίκοι αξιολόγησης μας την έχουν στημένη και ότι πρέπει να τους βάλλεις φρένο?
Δεν σου τα λεγα τότε ότι μας κάνουν ότι θεν και σε χουνε γραμμένη? Να τους κόψεις τα πριμ και τα μπόνους. Να τους κλείσεις τα off shore και να τους βάλεις να φαν τα τοξικά τους. Σου λεγα να τους διαλύσεις. Την πάπια εσύ.
Σου λεγα και για την Αμερικάνα που μου ταζε προίκα ενω ήταν έτοιμη να βαρέσει το κανόνι. Και όπου να ναι θα κόψει χρήμα να πληρώσει τα χρέη της και πως πρέπει να κάνεις το ίδιο και συ μπας και πάρει τη σύνταξη η μανούλα και πει το ναι για τον γάμο. Εσύ έτρεχες με κινέζους και ξέχασες να ρθεις και στο Μνημόσυνο της θείας Ελπίδας.
Μείνε μόνη σου λοιπόν. Δεν ξανα ασχολούμαι μαζί σου. Μείνε με τα πλεονάσματά σου μέχρι να σου τα φάει κανένας άλλος βρωμολατίνος ή να στα πληθωρίσει η Αμερικάνα και τότε να δούμε τι θα λες. Θα παρακαλάς αλλά εγώ θα είμαι μακριά σου.
Πρώην δικός σου
ΥΓ: Ξέχωρα από την πλάκα, φαντάζομαι την Μέρκελ η οποία τρέχει για την κρίση σε όλη την Ευρώπη, μιλάει με τον Ομπάμα, και τις πιο μεγάλες τράπεζες του κόσμου και που έχει από πίσω της στρατούς αναλυτών και εμπειρογνωμόνων να της λέει ο Σαμαράς που την είδε τις προάλλες "Αν δεν πετύχει το σχέδιο σου τότε θα βάλλω μπρος αυτό του Σταϊκούρα που μου πε το πρωί στον καφέ" Θα πρέπει να 'πεσε από την καρέκλα της.
Δυο φορές σ' έχω δει από κοντά και μ' έχει αγγίξει η αύρα του αρώματός σου. Τη μια ήταν στο πάρκο όταν σε κοίταγα υπνωτισμένος. Την άλλη σε ένα εστιατόριο που έτρωγες με λεπτότητα και με μια απερίγραπτη ρομαντικότητα το σβάινε χάξεν σου.
Πιο πολλές σε έχω θαυμάσει από μακριά με το μπλε σου ταγιεράκι να δένει με τον τόνο της εξουσίας σου. Η (ψευδ)αίσθηση παντοδυναμίας που αποπνέεις είναι μεγάλο αφροδισιακό. Στο χουνε πει κι'άλλοι?
Άπειρες φόρες σε έχω δει στην τηλεόραση με τα μπλε ματάκια σου να βάζουν στη θέση τους ακόμα και τους πιο ισχυρούς άνδρες.
Σου έχω φωνάξει πολλές φορές αλλά δεν με άκουσες. Σου έχω γράψει άλλες τόσες , αλλά δεν με διάβασες. Σου έχω πει για την ασυδοσία της αγοράς που δεν μας αφήνει να 'ρθουμε πλησιέστερα. Για τους κερδοσκόπους που θέλουν το κακό μας . Για τα ΜΜΕ που μας γλωσσοτρώνε και τη Σίμενς που μας έχει κάνει μάγια και όλο τσακωνόμαστε. Ότι όσο ζητάς μνημόνια ο γάμος δεν θα γίνει τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα γιατί αγανακτείς τη μανούλα μου.
Και μετά από τόσο καιρό και μ' όλα αυτά που σου χω πει και σου χω γράψει τώρα ξύπνησες, μη πω καμιά κουβέντα, για να πεις ότι οι οίκοι αξιολόγησης μας την έχουν στημένη και ότι πρέπει να τους βάλλεις φρένο?
Δεν σου τα λεγα τότε ότι μας κάνουν ότι θεν και σε χουνε γραμμένη? Να τους κόψεις τα πριμ και τα μπόνους. Να τους κλείσεις τα off shore και να τους βάλεις να φαν τα τοξικά τους. Σου λεγα να τους διαλύσεις. Την πάπια εσύ.
Σου λεγα και για την Αμερικάνα που μου ταζε προίκα ενω ήταν έτοιμη να βαρέσει το κανόνι. Και όπου να ναι θα κόψει χρήμα να πληρώσει τα χρέη της και πως πρέπει να κάνεις το ίδιο και συ μπας και πάρει τη σύνταξη η μανούλα και πει το ναι για τον γάμο. Εσύ έτρεχες με κινέζους και ξέχασες να ρθεις και στο Μνημόσυνο της θείας Ελπίδας.
Μείνε μόνη σου λοιπόν. Δεν ξανα ασχολούμαι μαζί σου. Μείνε με τα πλεονάσματά σου μέχρι να σου τα φάει κανένας άλλος βρωμολατίνος ή να στα πληθωρίσει η Αμερικάνα και τότε να δούμε τι θα λες. Θα παρακαλάς αλλά εγώ θα είμαι μακριά σου.
Πρώην δικός σου
ΥΓ: Ξέχωρα από την πλάκα, φαντάζομαι την Μέρκελ η οποία τρέχει για την κρίση σε όλη την Ευρώπη, μιλάει με τον Ομπάμα, και τις πιο μεγάλες τράπεζες του κόσμου και που έχει από πίσω της στρατούς αναλυτών και εμπειρογνωμόνων να της λέει ο Σαμαράς που την είδε τις προάλλες "Αν δεν πετύχει το σχέδιο σου τότε θα βάλλω μπρος αυτό του Σταϊκούρα που μου πε το πρωί στον καφέ" Θα πρέπει να 'πεσε από την καρέκλα της.
09/07/2011
Το τέλος του κράτους (ΙΙΙ)
Σηκώνω το γάντι!
Όσον αφορά τις προϋποθέσεις της σύστασης αυτόνομων κοινοτήτων διαβίωσης, η ανάγκη αποτελεί ισχυρότερο παράγοντας από άλλους, όπως μπορεί να είναι η μόρφωση, η ιδεολογία ή ακόμα και η μόδα. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι η μόρφωση μπορεί και να λειτουργεί ανασχετικά στη συγκεκριμένη περίπτωση, εάν λάβουμε υπόψη το χρησιμοθηρικό της χαρακτήρα στη σύγχρονη κοινωνία: μόρφωση ως μέσο πρόσβασης σε καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας ή αξιώματα και κατ’ επέκταση σε υψηλότερο βιοτικό επίπεδο. Η προσδοκία αυτή μάλλον απομακρύνει παρά προωθεί την επιλογή μίας απλής, φυσικής ζωής με σεβασμό στους φυσικούς βιορυθμούς του είδους μας.
Η βιογενετική μπορεί να πλησιάζει ή ακόμα και να έχει ήδη επιτύχει την μετάλλαξη του ανθρώπου σε κάτι άλλο• παράλληλα ωστόσο έχει αποδείξει, ότι το ανθρώπινο γονίδιο, παρά την τεράστια εξέλιξη του πολιτισμού, έχει ελάχιστα διαφοροποιηθεί από την εποχή που ζούσαμε σε σπηλιές. Η κάλυψη, λοιπόν, των φυσικών μας αναγκών και κατ’ επέκταση η προσωπική ολοκλήρωση επιτυγχάνεται σε μεγαλύτερο βαθμό ζώντας σε μικρές ομάδες στη φύση με σεβασμό προς αυτή και τους νόμους της, παρά σε θηριώδεις πόλεις εκατομμυρίων κατοίκων, με βιομηχανίες, χημικές τροφές και δηλητηριασμένο αέρα και νερό. Και για να το πάω και ένα βήμα παρακάτω, η φυσική ζωή δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής ή φιλοσοφίας. Η επιβίωση του ανθρώπινου είδους συνολικά εξαρτάται από την επιστροφή του ανθρώπου σε ένα περιβάλλον και έναν τρόπο ζωής φιλικότερο προς την εσωτερική του φύση. Από την εποχή του Δαρβίνου γνωρίζουμε ότι όταν το γονίδιο δεν μπορεί να αφομοιώσει και να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες εξωτερικές συνθήκες τότε ή μεταλλάσσεται ή εξαλείφεται. Τα αυξανόμενα επίπεδα θανάτων από καρκίνο, η εμφάνιση πανδημιών με ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα, η μάστιγα των ψυχολογικών ασθενειών με κυριότερη την κατάθλιψη, τα ναρκωτικά, η εγκληματικότητα κλπ. είναι τα συμπτώματα της αδυναμίας προσαρμογής μας στο τεχνητό περιβάλλον στο οποίο φυλακίσαμε τις ζωές μας. Και η προσπάθεια μας να μεταλλαχτούμε με τεχνητά μέσα ισούται μάλλον με επανάληψη του ίδιου σφάλματος ή με άλλα λόγια με την αναζήτηση λύσης στη λάθος κατεύθυνση. Μάλλον το περιβάλλον μας πρέπει να αλλάξουμε και τον τρόπο που κινούμαστε μέσα σε αυτό προς κάλυψη των βασικών μας αναγκών.
Ευελπιστώ ότι από ένστικτο αυτοσυντήρησης και μόνο και όχι ως αποτέλεσμα μόρφωσης, άποψης ή ακόμα και μόδας – γιατί αυτά αλλάζουν γρήγορα – θα στραφούμε στη σωστή από βιολογική-εξελικτική καθαρά άποψη κατεύθυνση. Ως προς το μέγεθος των ομάδων αυτών, θα εξαρτηθεί από τους φυσικούς πόρους στους οποίους θα μπορούν να έχουν πρόσβαση.
Είναι πάντως πολύ νωρίς για να ανησυχούμε για το τι θα γίνει σε περίπτωση μαζικού κύματος εγκατάλειψης του «συμβατικού τρόπου ζωής». Υπάρχει πάντα και το ιστορικό παράδειγμα της Κίνας, μίας ανέκαθεν πολυπληθούς κοινωνίας η οποία διατηρούσε και εν μέρει εξακολουθεί να διατηρεί την ισορροπία της, ζώντας σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον και την ανθρώπινη φύση.
Τέλος, όσον αφορά τη διεθνή ισχύ των αυτόνομων κοινοτήτων, ίσως απαιτείται μία επίσης αναθεώρηση της έννοιας της ισχύος. Ιδίως όταν μιλάμε για θεσμούς – κοινωνικές δομές, η σχέση σταθερότητας της δομής από τη μία και ισχύος από την άλλη δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της παραπάνω άποψης είναι η πάλαι ποτέ Σοβιετική Ένωση, η οποία σε μεγάλο βαθμό υπέκυψε λόγω της υπερβολικής «σταθερότητας-δυσκαμψίας» των δομών της. Αλλά το ίδιο εμφανίζεται να συμβαίνει και στις ΗΠΑ. Αντίθετα, η έννοια της ισχύος τείνει να καθιερωθεί ως συνώνυμο της ευελιξίας και όχι της σταθερότητας.
Κάτι ανάλογο ισχύει και στο θέμα της ομοιογένειας-αναλογικότητας. Νομίζουμε δηλαδή ότι μία λειτουργική διεθνής κοινότητα απαιτεί ομοιογένεια δομών και αναλογικότητα θεσμών, αξιωμάτων-ρόλων κλπ. Αυτήν την άποψη καθιέρωσαν οι εκάστοτε ηγεμονίες με ιμπεριαλιστικές διαθέσεις, είτε αυτές λέγονταν μεγάλες Αυτοκρατορίες, είτε αποικιοκρατικά έθνη-κράτη είτε τέλος παγκόσμιες υπερδυνάμεις για να διευρύνουν τα γεωγραφικά όρια της εξουσίας τους, ή με άλλα λόγια για να εκμεταλλεύονται μεγαλύτερες περιφέρειες προς διατήρηση της κεντρικής τους εξουσίας. Κάτι ανάλογο επιχειρείται και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο όνομα της ανάπτυξης των περιφερειών (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ν. Ιταλία και Ελλάδα και έπονται και οι χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης) : ο εκσυγχρονισμός τους αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη οικονομική τους εκμετάλλευση από τις χώρες του κέντρου (κυρίως Γερμανία και Γαλλία). Το εγχείρημα όμως απέτυχε, ακριβώς επειδή οι κοινωνίες δεν είναι μηχανές να τις ρυθμίσεις όπως θες και να αποδίδουν τα προσδοκόμενα.
Η δική μου σκέψη κινείται στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση: μιλάω για οργανωτικά και παραγωγικά αυτάρκεις κοινότητες, οι οποίες θα διατηρούν χαλαρές επαφές μεταξύ τους, κυρίως σε επίπεδο ανταλλαγής τεχνογνωσίας και γιατί όχι και προϊόντων, μακριά όμως από εμπορικές συναλλαγές με σκοπό τη δημιουργία και συσσώρευση κέρδους. Εκεί επιστρέφουμε ξανά στο καπιταλιστικό μοντέλο, το οποίο επίσης έκλεισε τον κύκλο του και μπορεί να αρχίσει να αποτυπώνεται στην ιστορία ως αρνητικό παράδειγμα μοντέλου διαχείρισης πεπερασμένων φυσικών και ανθρώπινων πόρων προς γνώση των μελλοντικών γενεών. Και εάν επιχαίρουν οι νεοφιλελεύθεροι για την παρακμή του διαρθρωμένου σε έθνη-κράτη πολιτικού συστήματος, όταν συγκλονιζόταν η παγκόσμια οικονομία από την κρίση του 2008 κατέφευγαν στα κρατικά θησαυροφυλάκια και σε κρατικούς αξιωματούχους για ενέσεις ρευστότητας και δηλώσεις καθησυχασμού των αγορών αντίστοιχα. Εάν στην επόμενη σοβαρή κρίση της παγκόσμιας οικονομίας δεν υπάρχουν οι θεσμοί αυτοί ή δεν έχουν πια να προσφέρουν τους αναμενόμενους πόρους, τότε να δούμε τι θα λένε και κυρίως τι θα κάνουν απέναντι στις εξαγριωμένες μάζες (στην Αργεντινή πάντως, ελλείψει συγκροτημένου και λειτουργούντος κράτους-εγγυητή-αστυφύλακα, οι εκπρόσωποι του διεθνούς καπιταλισμού έτρεχαν στα ελικόπτερα να σωθούν…).
Κάρολος
Όσον αφορά τις προϋποθέσεις της σύστασης αυτόνομων κοινοτήτων διαβίωσης, η ανάγκη αποτελεί ισχυρότερο παράγοντας από άλλους, όπως μπορεί να είναι η μόρφωση, η ιδεολογία ή ακόμα και η μόδα. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι η μόρφωση μπορεί και να λειτουργεί ανασχετικά στη συγκεκριμένη περίπτωση, εάν λάβουμε υπόψη το χρησιμοθηρικό της χαρακτήρα στη σύγχρονη κοινωνία: μόρφωση ως μέσο πρόσβασης σε καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας ή αξιώματα και κατ’ επέκταση σε υψηλότερο βιοτικό επίπεδο. Η προσδοκία αυτή μάλλον απομακρύνει παρά προωθεί την επιλογή μίας απλής, φυσικής ζωής με σεβασμό στους φυσικούς βιορυθμούς του είδους μας.
Η βιογενετική μπορεί να πλησιάζει ή ακόμα και να έχει ήδη επιτύχει την μετάλλαξη του ανθρώπου σε κάτι άλλο• παράλληλα ωστόσο έχει αποδείξει, ότι το ανθρώπινο γονίδιο, παρά την τεράστια εξέλιξη του πολιτισμού, έχει ελάχιστα διαφοροποιηθεί από την εποχή που ζούσαμε σε σπηλιές. Η κάλυψη, λοιπόν, των φυσικών μας αναγκών και κατ’ επέκταση η προσωπική ολοκλήρωση επιτυγχάνεται σε μεγαλύτερο βαθμό ζώντας σε μικρές ομάδες στη φύση με σεβασμό προς αυτή και τους νόμους της, παρά σε θηριώδεις πόλεις εκατομμυρίων κατοίκων, με βιομηχανίες, χημικές τροφές και δηλητηριασμένο αέρα και νερό. Και για να το πάω και ένα βήμα παρακάτω, η φυσική ζωή δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής ή φιλοσοφίας. Η επιβίωση του ανθρώπινου είδους συνολικά εξαρτάται από την επιστροφή του ανθρώπου σε ένα περιβάλλον και έναν τρόπο ζωής φιλικότερο προς την εσωτερική του φύση. Από την εποχή του Δαρβίνου γνωρίζουμε ότι όταν το γονίδιο δεν μπορεί να αφομοιώσει και να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες εξωτερικές συνθήκες τότε ή μεταλλάσσεται ή εξαλείφεται. Τα αυξανόμενα επίπεδα θανάτων από καρκίνο, η εμφάνιση πανδημιών με ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα, η μάστιγα των ψυχολογικών ασθενειών με κυριότερη την κατάθλιψη, τα ναρκωτικά, η εγκληματικότητα κλπ. είναι τα συμπτώματα της αδυναμίας προσαρμογής μας στο τεχνητό περιβάλλον στο οποίο φυλακίσαμε τις ζωές μας. Και η προσπάθεια μας να μεταλλαχτούμε με τεχνητά μέσα ισούται μάλλον με επανάληψη του ίδιου σφάλματος ή με άλλα λόγια με την αναζήτηση λύσης στη λάθος κατεύθυνση. Μάλλον το περιβάλλον μας πρέπει να αλλάξουμε και τον τρόπο που κινούμαστε μέσα σε αυτό προς κάλυψη των βασικών μας αναγκών.
Ευελπιστώ ότι από ένστικτο αυτοσυντήρησης και μόνο και όχι ως αποτέλεσμα μόρφωσης, άποψης ή ακόμα και μόδας – γιατί αυτά αλλάζουν γρήγορα – θα στραφούμε στη σωστή από βιολογική-εξελικτική καθαρά άποψη κατεύθυνση. Ως προς το μέγεθος των ομάδων αυτών, θα εξαρτηθεί από τους φυσικούς πόρους στους οποίους θα μπορούν να έχουν πρόσβαση.
Είναι πάντως πολύ νωρίς για να ανησυχούμε για το τι θα γίνει σε περίπτωση μαζικού κύματος εγκατάλειψης του «συμβατικού τρόπου ζωής». Υπάρχει πάντα και το ιστορικό παράδειγμα της Κίνας, μίας ανέκαθεν πολυπληθούς κοινωνίας η οποία διατηρούσε και εν μέρει εξακολουθεί να διατηρεί την ισορροπία της, ζώντας σε αρμονία με το φυσικό περιβάλλον και την ανθρώπινη φύση.
Τέλος, όσον αφορά τη διεθνή ισχύ των αυτόνομων κοινοτήτων, ίσως απαιτείται μία επίσης αναθεώρηση της έννοιας της ισχύος. Ιδίως όταν μιλάμε για θεσμούς – κοινωνικές δομές, η σχέση σταθερότητας της δομής από τη μία και ισχύος από την άλλη δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της παραπάνω άποψης είναι η πάλαι ποτέ Σοβιετική Ένωση, η οποία σε μεγάλο βαθμό υπέκυψε λόγω της υπερβολικής «σταθερότητας-δυσκαμψίας» των δομών της. Αλλά το ίδιο εμφανίζεται να συμβαίνει και στις ΗΠΑ. Αντίθετα, η έννοια της ισχύος τείνει να καθιερωθεί ως συνώνυμο της ευελιξίας και όχι της σταθερότητας.
Κάτι ανάλογο ισχύει και στο θέμα της ομοιογένειας-αναλογικότητας. Νομίζουμε δηλαδή ότι μία λειτουργική διεθνής κοινότητα απαιτεί ομοιογένεια δομών και αναλογικότητα θεσμών, αξιωμάτων-ρόλων κλπ. Αυτήν την άποψη καθιέρωσαν οι εκάστοτε ηγεμονίες με ιμπεριαλιστικές διαθέσεις, είτε αυτές λέγονταν μεγάλες Αυτοκρατορίες, είτε αποικιοκρατικά έθνη-κράτη είτε τέλος παγκόσμιες υπερδυνάμεις για να διευρύνουν τα γεωγραφικά όρια της εξουσίας τους, ή με άλλα λόγια για να εκμεταλλεύονται μεγαλύτερες περιφέρειες προς διατήρηση της κεντρικής τους εξουσίας. Κάτι ανάλογο επιχειρείται και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο όνομα της ανάπτυξης των περιφερειών (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ν. Ιταλία και Ελλάδα και έπονται και οι χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης) : ο εκσυγχρονισμός τους αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη οικονομική τους εκμετάλλευση από τις χώρες του κέντρου (κυρίως Γερμανία και Γαλλία). Το εγχείρημα όμως απέτυχε, ακριβώς επειδή οι κοινωνίες δεν είναι μηχανές να τις ρυθμίσεις όπως θες και να αποδίδουν τα προσδοκόμενα.
Η δική μου σκέψη κινείται στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση: μιλάω για οργανωτικά και παραγωγικά αυτάρκεις κοινότητες, οι οποίες θα διατηρούν χαλαρές επαφές μεταξύ τους, κυρίως σε επίπεδο ανταλλαγής τεχνογνωσίας και γιατί όχι και προϊόντων, μακριά όμως από εμπορικές συναλλαγές με σκοπό τη δημιουργία και συσσώρευση κέρδους. Εκεί επιστρέφουμε ξανά στο καπιταλιστικό μοντέλο, το οποίο επίσης έκλεισε τον κύκλο του και μπορεί να αρχίσει να αποτυπώνεται στην ιστορία ως αρνητικό παράδειγμα μοντέλου διαχείρισης πεπερασμένων φυσικών και ανθρώπινων πόρων προς γνώση των μελλοντικών γενεών. Και εάν επιχαίρουν οι νεοφιλελεύθεροι για την παρακμή του διαρθρωμένου σε έθνη-κράτη πολιτικού συστήματος, όταν συγκλονιζόταν η παγκόσμια οικονομία από την κρίση του 2008 κατέφευγαν στα κρατικά θησαυροφυλάκια και σε κρατικούς αξιωματούχους για ενέσεις ρευστότητας και δηλώσεις καθησυχασμού των αγορών αντίστοιχα. Εάν στην επόμενη σοβαρή κρίση της παγκόσμιας οικονομίας δεν υπάρχουν οι θεσμοί αυτοί ή δεν έχουν πια να προσφέρουν τους αναμενόμενους πόρους, τότε να δούμε τι θα λένε και κυρίως τι θα κάνουν απέναντι στις εξαγριωμένες μάζες (στην Αργεντινή πάντως, ελλείψει συγκροτημένου και λειτουργούντος κράτους-εγγυητή-αστυφύλακα, οι εκπρόσωποι του διεθνούς καπιταλισμού έτρεχαν στα ελικόπτερα να σωθούν…).
Κάρολος
Subscribe to:
Posts (Atom)